Droga do szkoły bez chodnika, wąskie pobocze, przejście, na którym rodzice boją się o dzieci. W takich sprawach mieszkańcy oczekują od gminy konkretnej odpowiedzi: co można zrobić i kiedy. Gdy słyszą, że brakuje pieniędzy, pojawia się kolejne pytanie — na jakie zadania pieniądze jednak się znajdują?
To pytanie powraca w komentarzach dotyczących Świętoszówki, Grodźca i Międzyrzecza. Nie rozstrzygają one, ile kosztowałoby rozwiązanie każdego problemu. Pokazują jednak, co dla ich autorów jest pilne i dlaczego chcą rozmawiać o kolejności gminnych wydatków. Od tych codziennych spraw zaczynamy spojrzenie na promocję gminy, zadłużenie i koszt jego spłacania.
Pół miliona złotych w planie promocji
Pierwszym miejscem, któremu warto się przyjrzeć, jest promocja. W 2024 roku gmina wydała na nią 201 428,80 zł, a rok później już 324 842,96 zł — o około 61 procent więcej. Na 2026 rok zaplanowano 499 000 zł. To niemal pół miliona złotych.
(Źródła: sprawozdania budżetowe Jasienicy za 2024 i 2025 r. oraz I półrocze 2026 r., rozdział 75075; obliczenia.)
Plan mówi, ile gmina przewidziała na ten cel, a wykonanie — ile już wydała. Do końca czerwca 2026 roku z budżetu promocji wykorzystano 182 335,50 zł. Ostateczny wynik roczny będzie więc inną kwotą, ale już sam plan pokazuje, jakie miejsce promocja zajmuje wśród wydatków. (Źródło: sprawozdanie budżetowe Jasienicy za I półrocze 2026 r., rozdział 75075.)
Za ogólną nazwą „promocja” kryją się konkretne usługi. W 2024 roku kosztowały 116 750,77 zł, w 2025 roku 238 352,09 zł, a w pierwszym półroczu 2026 roku 152 369,68 zł. Żeby ocenić ich przydatność, trzeba wiedzieć, co zamówiono, do kogo dotarło i jaki przyniosło efekt. Same sumy nie pokazują też, ile kosztowały reklamy prasowe. (Źródło: sprawozdania budżetowe Jasienicy za wskazane okresy, wydatki na usługi promocyjne.)
Do mieszkańców trafia także miesięcznik samorządowy, finansowany osobno. W 2024 roku wykonanie dotacji wyniosło 98 tys. zł. W 2025 roku przekazano 90 tys. zł, z czego w styczniu 2026 roku zwrócono 29 611,23 zł; po rozliczeniu pozostało 60 388,77 zł. W pierwszym półroczu 2026 roku wykazano kolejną dotację w wysokości 90 tys. zł. Te kwoty są odrębną pozycją budżetu. (Źródło: sprawozdania budżetowe Jasienicy za 2024 i 2025 r. oraz I półrocze 2026 r., dotacja na miesięcznik.)
Informowanie o ważnych sprawach gminy jest potrzebne. Pozostaje jednak pytanie, które działania rzeczywiście pomagają mieszkańcom, a z których można zrezygnować. Łatwiej o tym rozmawiać na konkretnym przykładzie — takim jak zamówiona publikacja prasowa.
Gmina zamawia również publikacje w prasie
W Centralnym Rejestrze Umów widnieje wpis z 19 sierpnia 2026 roku na 975,61 zł. Dotyczy publikacji informacji o pierwszym etapie rozbudowy układu drogowego przy węźle S52 w Jasienicy. Wpis pokazuje więc, że gmina zamawia także odpłatne materiały o swoich inwestycjach. (Źródło: Centralny Rejestr Umów, wpis Gminy Jasienica z 19.08.2026, przedstawiony poniżej.)
Zamieszczony poniżej materiał opisuje inwestycję i przytacza wypowiedzi wójta. (Źródło: reprodukcja publikacji „Trzecie rondo w budowie”.)
Za 975,61 zł nie powstanie duży chodnik. Warto jednak zapytać o łączny koszt podobnych zamówień i o to, które z nich były potrzebne. Wpis w rejestrze potwierdza kwotę umowy, nie samą zapłatę. Nie doliczamy jej do wydatków na promocję, bo mogłaby być już w nich ujęta. To jeden przykład do przeglądu wydatków; znacznie większe kwoty wiążą się z zadłużeniem gminy. (Źródło: wskazany wpis w Centralnym Rejestrze Umów.)
Dług maleje, ale wciąż przekracza 51 milionów
Przejście od promocji do długu może wydawać się odległe, ale obie sprawy spotykają się w jednym budżecie. Na koniec 2024 roku gmina była zadłużona na 57,25 mln zł. Rok później było to 52,25 mln zł, a na koniec czerwca 2026 roku 51,75 mln zł. Dług zatem maleje, choć nadal pozostaje do spłacenia ponad 51 milionów złotych. (Źródło: sprawozdania Jasienicy za 2024 i 2025 r. oraz II kwartał 2026 r., zestawienia zadłużenia.)
(Źródło: sprawozdania budżetowe Jasienicy za 2024 i 2025 r. oraz I półrocze 2026 r.)
Pożyczone pieniądze mogą pozwolić wcześniej wybudować drogę, szkołę czy inną potrzebną infrastrukturę. Później trzeba je jednak oddać, a oprócz samej pożyczonej kwoty zapłacić odsetki. Dlatego z punktu widzenia mieszkańca ważna jest zarówno inwestycja, jak i rachunek, który zostaje po jej zakończeniu.
W 2025 roku gmina spłaciła 5 mln zł pożyczonego kapitału i wydała około 3,63 mln zł na odsetki. Łącznie było to około 8,63 mln zł. Pierwsza z tych kwot zmniejszyła zadłużenie. Druga była ceną korzystania z pożyczonych pieniędzy. (Źródło: sprawozdanie z wykonania budżetu Jasienicy za 2025 r.; obliczenia.)
To właśnie łączy dług z pytaniami o brakujące chodniki. Zanim rada zdecyduje o nowych zadaniach, musi uwzględnić wcześniejsze zobowiązania. Każda kolejna inwestycja finansowana pożyczką oznacza więc również decyzję o wydatkach w następnych latach.
Sam spadek zadłużenia nie mówi jeszcze, czy jego obsługa staje się tańsza. Żeby to zobaczyć, trzeba osobno przyjrzeć się odsetkom. W Jasienicy ich koszt wzrósł w 2025 roku, mimo że dług na koniec roku był niższy. (Źródła: sprawozdania z wykonania budżetu Jasienicy za 2024 i 2025 r.)
Odsetki pochłaniają miliony rocznie
W 2024 roku na odsetki wydano 2 874 730,87 zł, a w 2025 roku 3 626 213,15 zł. To wzrost o około 751,5 tys. zł, czyli 26 procent. Jak to możliwe przy malejącym długu? Końcowa kwota zadłużenia nie wystarcza do odpowiedzi — znaczenie mają też oprocentowanie oraz terminy zaciągania i spłacania zobowiązań. (Źródła: sprawozdania budżetowe Jasienicy za 2024 i 2025 r.; obliczenia.)
(Źródło: sprawozdania budżetowe Jasienicy za 2024 i 2025 r. oraz I półrocze 2026 r.)
Skalę tego wydatku łatwiej sobie wyobrazić po przeliczeniu na miesiące: w 2025 roku odsetki kosztowały średnio około 302 tys. zł miesięcznie. W skali roku było to ponad jedenaście razy więcej niż wydatki na promocję. Dlatego rozmowa o oszczędnościach powinna obejmować również warunki, na jakich gmina pożycza pieniądze. (Źródło: sprawozdanie z wykonania budżetu Jasienicy za 2025 r.; obliczenia.)
W pierwszym półroczu 2026 roku na odsetki wydano 1 281 276,71 zł. Plan wydatków na obsługę długu na cały rok wynosił 2 757 300 zł, a osobno przewidziano 5,55 mln zł spłaty kapitału. Półrocze nie musi oznaczać połowy rocznych płatności, bo zależą one od ustalonych terminów. (Źródło: sprawozdanie budżetowe Jasienicy za I półrocze 2026 r.)
Przy takich kwotach warto zapytać, czy urząd sprawdza możliwość obniżenia kosztów. Czy wcześniejsza spłata części długu byłaby opłacalna? Czy dałoby się uzyskać korzystniejsze warunki finansowania? I ile kosztowałyby ewentualne zmiany umów?
Odsetek nie można po prostu skreślić z budżetu. Można natomiast oczekiwać przeglądu umów i jasnej odpowiedzi, gdzie są możliwości oszczędności, a gdzie ich nie ma. Żeby pokazać, dlaczego warto taki przegląd przeprowadzić, wystarczą dwa proste wyliczenia.
Od szukania oszczędności do odpowiedzi mieszkańcom
Jedna czwarta planowanych na promocję 499 tys. zł to 124 750 zł. O tyle zmniejszyłby się wydatek, gdyby udało się ograniczyć cały plan o 25 procent. Najpierw trzeba jednak sprawdzić, jaka część pieniędzy jest już objęta umowami i z jakich działań można jeszcze zrezygnować. (Źródło: plan promocji na 2026 r. wykazany w sprawozdaniu półrocznym Jasienicy; obliczenie przykładowe.)
Z kolei obniżenie rocznego kosztu odsetek o 10 procent w stosunku do 2025 roku oznaczałoby około 362 621 zł oszczędności. To przykład rachunkowy, a nie potwierdzenie, że gmina ma dziś taką ofertę. Pokazuje jednak, dlaczego warto sprawdzić także ten obszar. (Źródło: wykonanie wydatków na odsetki za 2025 r.; obliczenie przykładowe.)
| Przykład przeglądu wydatków | Skala roczna |
| 25% planu promocji w 2026 r. | 124 750 zł |
| 10% odsetek zapłaconych w 2025 r. | 362 621 zł |
Nie oznacza to jeszcze, że za te kwoty powstanie konkretna sygnalizacja albo określony odcinek chodnika. Każde zadanie wymaga wyceny, sprawdzenia gruntów i potrzebnych uzgodnień. Przy drogach powiatowych konieczna jest również współpraca z ich zarządcą. Właśnie od ustalenia tych spraw powinien zacząć się plan działania.
Mieszkańcom potrzebne są więc dwie informacje przedstawione razem: gdzie można ograniczyć wydatki oraz ile kosztują najpilniejsze zadania związane z bezpieczeństwem. Dopiero takie zestawienie pozwoli spokojnie rozmawiać o tym, co da się zrobić najpierw i kiedy można spodziewać się realizacji.
Wracamy w ten sposób do osób idących poboczem i rodziców martwiących się o drogę dzieci do szkoły. Nie każdą potrzebę da się zaspokoić od razu. Ale odpowiedź „nie ma pieniędzy” powinna być początkiem wyjaśnienia: co sprawdzono, jakie są przeszkody i jaki będzie następny krok. O gospodarności najwięcej mówi to, czy po takim pytaniu mieszkańca pojawia się konkretny plan.
Dane wykorzystane w artykule
Dane liczbowe pochodzą ze sprawozdań budżetowych Jasienicy za lata 2024 i 2025 oraz I półrocze 2026 r. Wykorzystano wydatki na promocję (rozdział 75075), dotacje na miesięcznik, zestawienia zadłużenia i kosztów jego obsługi. Planowane kwoty odróżniono od wydanych, a dane półroczne od rocznych.
Przykład zamówienia prasowego pochodzi z Centralnego Rejestru Umów. Nie stanowi zestawienia wszystkich takich zamówień. Kwota umowy nie jest traktowana jako potwierdzona zapłata. Przykładowe oszczędności są wyliczeniami, nie potwierdzeniem dostępnych środków.
